In de net verschenen Pint van oktober 2010 kwam ik een interessant bericht tegen van Dorpsbrouwerij De Maar  te Jabeek, Zuid-Limburg. Leon Bemelmans brouwt hier sinds 2007 bier, die alleen maar lokaal te verkrijgen zijn, een buitengewoon goed plan. Wat men ver haalt hoeft niet altijd lekker te zijn, mogelijk hebben ze ook goed bier gewoon om de hoek in het eigen dorp of stad. Het artikel telt 4 pagina’s,  maar waar het mij om gaat is de oproep die de brouwer in Pint geplaatst heeft.
Leon brouwt 120 liter per keer en heeft een van zijn recepten voor Jabeeks Blond geplaatst  in de Pint en roept daarbij de brouwers op dit bier na te maken en dan te laten proeven in zijn proeflokaal, om tot een vergelijk te komen met zijn eigen bier.

Lees de rest van het artikel als PDF of via de lees meer link

Etiket van Jabeeks Blond. Afgezien van de vermelding dat het bier 5.5 vol.% alcohol bevat, geeft het etiket verder geen info betreffende bitterheid (in IBU’s) en kleur (in EBC’s). De website bevat verder ook niet veel aanvullende informatie: Klik hier voor de website van Dorpsbrouwerij De Maar   Kijk voor het originele recept verderop in dit artikel.

Opmerkingen bij het originele recept van 120 liter:
Op basis van het alcohol percentage van 5.5 vol.% en de gegeven moutstorting kom ik op een begin Sg van 1058 (14.3 Plato) bij een eind Sg van 1016 (4.1 Plato). Over het algemeen vergisten mijn bieren wat verder, minimaal tot 1012, vul ik dat in dan zou er ongeveer 6.1 vol% alcohol uit moeten komen. Dat zou dus met een goede mout gemakkelijk haalbaar moeten zijn.
Voor de hop heb ik een soortgelijke afschatting gemaakt. De totale kooktijd is gesteld op 90 minuten. Dan leveren 144 gram Tettnang  pellets een bijdrage van 14 IBU en de 220 gram Hallertau Perle pellets voegen hier in de laatste 15 minuten nog eens 14 IBU aan toe, dus totaal 28 IBU (mg/liter) aan bitterheid . Het gevolg van deze late hofgift zal ook zijn dat er mogelijk een forst hoparoma te proeven is in het bier. Hoe de bitterheid van 28 IBU uitwerkt op de smaak hangt sterk af van de eindvergistingsgraad van het bier. Gezien het nogal lange maischschema zou ik denken dat het bier ver uit zou moeten gisten, wat een beetje in tegenspraak is met de hoeveelheid gebruikte mout en het opgeven alcohol percentage.

Danstar Windsor gist

Windsor Ale gist is een echte Engelse gist dat een bier geeft welke iets esterig is in de geur en smaak met een lichte frisse smaak. De bieren welke met deze gist zijn gemaakt zijn meestal fruitige Engelse Ales met een volle body. Brouwers kiezen voor Windsor voor het maken van Pale Ales tot Porters met een gemiddeld alcohol gehalte en een traditioneel engels karakter. Vergisten tussen de 17°C en 21°C. - Snelle vergisting welke voltooid kunnen zijn in 3 dagen indien vergistingstemperatuur boven 17°C wordt gehouden. - Gemiddelde vergistingsgraad - Vergistingsgraad, en snelheid zijn afhankelijk van het begin SG en de hoeveelheid gist welke wordt toegevoegd.

Beschikbaar in: - zakjes 11 gram - pak 500 gram - bulk verpakkingen

De gebruikte 44 gram gist zou een snelle vergisting moeten geven maar geen hoge eindvergisting omdat dit niet in de aard van de gist zit.

Wat de hop betreft:

JaBroeks recept voor 40 liter:
De moutverhouding is hetzelfde gebleven, de totale storting is wat minder, mogelijk kan dit nog iets minder met gebruik van de mout van Holland Malt, aangezien deze mout een hoger rendement heeft dan de mout van Dingemans en/of Castle Malting. Ik ga uit van 5.5 vol.% alcohol en een eindvergisting tot minimaal 1012. Tijdens het bottelen voeg ik nog wat bottelsuiker toe (8gr/liter), dat zal het alcoholpercentage ook nog verhogen richting 6.0 vol. % (ongeveer 0.4 vol.% erbij).

Eigen gistkeuze:
Ik gebruik zelf geen Danstar gisten simpel omdat wij die als AIC nooit inkopen voor het gilde, maar er is niets op tegen om deze gisten te gebruiken. Een goede kandidaat voor dit bier zou S-23, S-04 of US-05 zijn, welke ik altijd op voorraad heb. S-23 is een ondergist, dus redelijk koud vergisten, de andere twee zijn bovengisten die wat smaak betreft dicht bij elkaar liggen, maar ze vergisten volledig anders. S-04 geeft direct een helder bier, US-05 blijft heel lang melkachtig wit van de zwevende gist. De smaak van een bier gebrouwen met S-23 zal volledig anders zijn dan die met S-04 en US-05. Welke gist de voorkeur heeft hangt van je eigen smaak en werkwijze af, ze zullen alle drie een goed bier opleveren. Ik splits het bier in 2x20liter en vergist de ene helft met S-23 en de andere met US-05 dan zien we vanzelf het verschil.

	Type: Saccharomyces Cereviciea Sedimentatie: Hoog Einddensiteit: Hoog Bieren:    Pilsener bieren, Lagers Temperatuur: 9 -  15°C, optimaal bij 12°C Alcohol: Tot 5.5 vol. % max. Verdubbel dosering beneden  12°C Veel gebruikte gist in West-Europese brouwerijen. Levert iets fruitige en esterrijke Pilsener bieren	Beschikbaar in: - zakjes 11.5 gram - pak 500 gram
	Type: Engelse Ale gist Sedimentatie: Hoog Einddensiteit: Gemiddeld Bieren: Dubbel, Bokbier. Temperatuur: 15 -  24°C Alcohol: Tot 7.5 vol. % optimaal Max. 11.5 vol. % met verhoogde dosering Op het jongbier vormt zich een compacte vettige gistlaag, bier wordt tijdens de vergisting al glashelder. Snelle vergisting, snelle klaring. Opnieuw toevoegen voor het bottelen!	Beschikbaar in: - zakjes 11.5 gram - pak 500 gram
	Type: Amerikaanse Ale gist Sedimentatie: Laag tot gemiddeld Einddensiteit: Gemiddeld Bieren:    Voor evenwichtige bieren met weinig diacetyl en een zuivere, frisse afdronk. Temperatuur: 15 -  24°C Alcohol: Tot 6.5 vol. % optimaal, Max. 8.5 vol. % met verhoogde dosering Jong bier blijf lang troebel vanwege de zwevende gist, klaart veel langzamer dan SafeAle S-04.	Beschikbaar in: - zakjes 11.5 gram - pak 500 gram

Eigen hopkeuze:
Ik heb geen Tettnanger of Hallertau Perle hop op voorraad maar wel een 10-tal andere hopsoorten. De keuze valt op Hallertau Spalt Spalter en Hallertaur Hersbrucker, beide op voorraad als P90 pellets. Dit zijn gelijksoortige hopsoorten, maar zullen ongetwijfeld net een iets ander resultaat geven, temeer omdat ik uit ga van een iets lagere bitterheid van 24 IBU in plaats van 28 IBU. Ik vindt dat een bier met zo weinig alcohol, niet zoveel hopbitter moet hebben, de trend bij amateurbrouwers om bieren te brouwen met veel hopbitter deel ik niet. Een subtiel hoparoma kan ik veel beter waarden.

Ik gebruik de  Hallertauer Hersbrücker als aromahop en kook die maar 10 minuten mee, deze hop heeft een laag co-humelon gehalte en zal daardoor een fijne bijdrage leveren aan de bitterheid en aroma. Een hoog co-humelon gehalte kan aanleiding geven tot een harde bitterheid.

Maischschema:
Ik gebruik een kort maischschema, ik doe dat al sinds een jaar of 5. Waarom er nog van die lange schema’s gebruikt worden voor bieren met overwegend Pilsener en Munchener mout is mij niet duidelijk. In het verleden (10 of meer jaar terug) waren de langere schema’s gebruikelijk. Maar er is geen enkele reden omdat nu nog te doen. Volgens het certificaat van Holland Malt hebben hun mouten een versuikeringstijd van 10 minuten, daarna is het klaar. Eiwitrust sla ik altijd over, de mouten zijn al voldoende opgelost door de mouterij. Brouw je met tarwe, rogge of veel donkere mouten dan wordt het verhaal iets ander en kan het zin hebben wat lager in temperatuur te starten.
Ik zuur zowel het spoelwater als maischwater aan tot een pH zo tussen de 5.2-5.6. Hiervoor heb ik altijd fosforzuur gebruikt maar  dat is inmiddels op en ben ik overgeschakeld op melkzuur 80%.
Ik koel het bier in de kookketel tot 20OC en verwijder daarna met een speciaal filter alle neerslag, dit bestaat dus uit de koud een warme trub. Filter je het warme wort dan blijven er na het afkoelen fijne eitwitdeeltjes achter in het wort, die voor een koude troebel zorgen. Deze deeltjes zakken op den duur wel uit, maar ik geef de voorkeur aan mijn eigen methode. Bieren zullen veel sneller helder zijn in de fles en een meer zuivere smaak hebben.

Het recept van JaBroeks Blond is weergeven in de rechter kolom en zal de komende maand gebrouwen worden. Het zou aardig zijn als er nog een aantal gildeleden dit bier eens wilden brouwen. Dan kunnen we met een aantal Blondjes richting de brouwer in Maar en ons aangenaam vermaken  met het proeven en keuvelen over de verschillen die er ongetwijfeld zullen zijn. Aangezien er ook een B&B is hoeven we na de proeverij  niet direct weer huiswaarts, maar kunnen we ter plekke ontnuchteren. Ik weet alleen niet hoeveel kamers er beschikbaar zijn. Rest alleen nog het etiket voor mijn toekomstig JaBroeks Blond Bier.